Verslag (digitale) informatieavond voor bewoners en ondernemers d.d. 18 juni 2020

https://studio.youtube.com/video/zv0U1XuacXU/edit/basic

Inloop

De 1e informatieavond in het kader van de Transitievisie Warmte voor de gemeente Waddinxveen vindt digitaal via ‘Zoom’ plaats. Om 20.00 uur start het programma. 

Opening

Wethouder Gezina Atzema opent de digitale bijeenkomst. Zij laat weten dat de gemeente blij is met de belangstelling van de aanwezigen. De warmtetransitie is een onderwerp dat iedereen aangaat. In 2050 moet iedereen een alternatief voor aardgas hebben gevonden. In 2030 moeten de eerste wijken aardgasvrij zijn. Dat betekent nogal wat. De een zal nieuwsgierig zijn hoe zijn huis aardgasvrij kan worden. De ander zal bezorgd zijn: wat komt er op mij af? Het proces dat gestart is, zal gezamenlijk worden doorlopen. Met alle betrokken partijen, ook met bewoners en ondernemers. De wethouder roept iedereen op om met open ogen te kijken naar de mogelijkheden en kansen, maar wil ook ruimte bieden voor bedenkingen. Uiteindelijk ziet zij de toekomst met vertrouwen tegemoet.

Agenda & kennismaking

Michiel van der Vight van De WarmeTransitieMakers (DWTM) neemt het stokje over. DWTM is gespecialiseerd in hoe je gemeenten en wijken aardgasvrij maakt. DWTM is door de gemeente Waddinxveen gevraagd om te helpen bij de ontwikkeling van een TVW. Michiel licht de ‘huishoudelijke regels’ toe voor deze bijzondere, virtuele vorm van vergaderen, het doel van de bijeenkomst en het programma.

De kennismaking gebeurt door de aanwezigen een aantal vragen voor te leggen. Via Mentimeter worden die beantwoord. Onder de aanwezigen bevinden zich:

  • 25 bewoners en 2 ondernemers die ook bewoner van Waddinxveen zijn;
  • bewoners en ondernemers uit alle wijken; Bomenwijk Groenswaard is het sterkst vertegenwoordigd;
  • bewoners en ondernemers uit alle leeftijdscategorieën onder de 75; ook enkele bewoners van onder de 30, de meesten zijn tussen de 55 en 75 jaar oud;
  • bewoners van alle soorten woningen; ook enkele appartementen, vooral rijwoningen;
  • voornamelijk eigenaren, ook enkele huurders.

Wat is een Transitievisie Warmte?

Cédric Déverchere van DWTM vertelt wat het doel is van de warmtetransitie, namelijk: ‘’dat er voor alle gemeenten in Nederland een betaalbaar, duurzaam en betrouwbaar alternatief voor aardgas wordt gevonden’’. Cédric licht toe wat de woorden betekenen.

  • Het woord ‘warmte’ geeft aan dat het gaat over de warmtevoorziening in iedere buurt;
  • Het woord ‘visie’ duidt aan dat het gaat om de richting voor de toekomst;
  • Het woord ‘transitie’ geeft aan dat het om een periode gaat van nu tot 2050: wie in 2020, wie in 2030 en wie nog later?

Een TVW is nog geen definitief plan. Wat voor een buurt het alternatief voor aardgas wordt, wordt pas in het buurtuitvoeringsplan definitief bepaald. Een TVW geeft wel aan wat met de kennis van nu voor de diverse buurten het meest geschikte alternatief voor aardgas lijkt. En de TVW wijst startbuurten aan waar buurtuitvoeringsplannen gemaakt gaan worden met definitieve keuzes.

Michiel licht toe dat er globaal vier alternatieven voor aardgas zijn:

  1. Een collectief warmtenet in gebieden met hoge dichtheid; Zo’n warmtenet kan gevoed worden vanuit verschillende bronnen, zoals oppervlaktewater, rioolwater en geothermie;
  2. Alles elektrisch, individueel met een warmtepomp; Dat is een hele efficiënte manier van verwarmen: 1 deel elektriciteit wordt omgezet in 4 delen warmte;
  3. Duurzaam gas: biogas of waterstof;
  4. Biobrandstof, zoals palletkachels, geschikt voor individuele gebouwen buiten de bebouwde kom.

Zonnewarmte kan zowel worden benut voor collectieve als voor individuele warmtealternatieven.

In Hilversumse Meent is geen warmtenet mogelijk en is gekozen voor ‘alles elektrisch’. Een voorbeeld laat zien dat dan ook gekozen kan worden voor een (klein-)collectieve oplossing. Dat kan door een bodemwarmtepomp in elke woning te plaatsen met een collectieve bodemlus, zodat niet alle tuinen overhoop gehaald hoeven te worden. Hier kan heel efficiënt warmte gemaakt worden. Met 1 deel elektriciteit worden wel 6 delen warmte gemaakt. De woningen moeten naar label B worden geïsoleerd. Dit voorbeeld gaat al veel verder dan een TVW. Dit voorbeeld gaat richting uitvoering van een buurtuitvoeringsplan.

Michiel legt uit dat voor elke buurt gezocht wordt naar de slimste en goedkoopste oplossing. In dicht bebouwde gebieden zou een warmtenet geschikt kunnen zijn. In dunner bebouwde gebieden is een warmtenet te duur en denk je eerder aan individuele oplossingen. Voor iedere buurt gaan we kijken. Het hoeft niet per se dat elke buurt één oplossing krijgt.  

Hoe verloopt het besluitvormingsproces?

Michiel vertelt over de besluitvorming. De gemeente moet de TVW vaststellen. Maar vier partijen moeten samen beslissen:

  • de gemeente;
  • de vastgoedeigenaren;
  • de netbeheerders, en;
  • de markt.

Als vastgoedeigenaren verhuurder zijn, moeten zij hun huurders betrekken: 70% moet akkoord gaan met wijzigingen aan de woning. De netbeheerders moeten om de zoveel tijd hun infrastructuur vervangen. De warmtetransitie is afhankelijk van hun medewerking, wat zij slim vinden. Op de markt worden producten en diensten aangeboden. Er is veel innovatie in de markt. Hun innovatietempo bepaalt in belangrijke mate het tempo van de warmtetransitie.

Per buurt gaan we samen kijken wat slim is. Er worden niet in één keer besluiten genomen. Het begint met de TVW. Die geeft richting. Daarna komen er per buurt uitvoeringsplannen. Daarmee wordt begonnen in de startbuurten. De overige buurten komen daarna.

Inwoners aan het woord

Vier betrokken inwoners van de gemeente Waddinxveen worden door Michiel geïnterviewd.

Adrie Broekhorst woont met zijn gezin in een twee-onder-een-kap-woning in het Centrum. Zijn huis is redelijk goed geïsoleerd. Sinds kort heeft hij zonnepanelen. Hij denkt dat er nog wel het nodige moet gebeuren om aardgasvrij te worden. Hij is geen deskundige, maar vreest op hoge kosten gejaagd te worden. Zijn stelling is: waarom zoveel vaart maken nu de techniek nog in de kinderschoenen staat? Michiel begrijpt dat hij niet bij de koplopers wil horen en is blij met zijn kritische geluid.

Ajit Ramchandani is eigenaar-bewoner, geen huurder. Hij woont in de Vondelwijk/Oranjewijk. Hij is al een aantal jaren bezig zijn huis te verduurzamen: hij heeft twee warmtepompen, zonnepanelen en hij kookt op inductie. Hierdoor is zijn energieverbruik behoorlijk gedaald. Hij maakt zich zorgen over zijn medebewoners die huiverig zijn en zeggen: ‘Het zal mijn tijd wel duren’. Hij vindt dat er veel meer informatie moet komen. Hij zit in het Wijkplatform en brengt de informatie daar in. Michiel vindt het fijn dat hij in de koplopersgroep zit en informatie doorspeelt over het project naar de buurt en van de buurt naar het project. Dat is heel waardevol.

Rolf Kunneke woont in Zuidplas, in een huis uit 1995. Het huis is 25 jaar oud, redelijk geïsoleerd, label B. Hij heeft al best wel duurzame stappen gezet, vooral op natuurlijke momenten, zoals zonnepanelen, HR++ glas in de ramen en HR+++ glas in de terrasdeur. Hij heeft de vloer in de woonkamer vervangen en vloerverwarming aangebracht. Door de lagere temperatuur is het gasverbruik omlaag gegaan. De ketel is 7/8 jaar geleden vernieuwd. Over 7/8 jaar wil Rolf misschien wel een warmtepomp. Michiel reageert dat de door hem getroffen maatregelen goed passen bij een jaren 90 woning. Op de vraag of het moeilijk was, antwoordt Rolf dat het best wel te organiseren was. Hij kan zich voorstellen dat zijn buurt een startbuurt kan zijn, nu er nog subsidies zijn.

Erik de Heer woont net als Adrie in het Centrum. Hij kookt al op inductie. Dat is veel makkelijker en sneller dan koken op aardgas. En de inductiekookplaat is veel makkelijker schoon te maken. Michiel kan dat beamen, want hij kookt zelf ook op inductie.

Erik wil zich er sterk voor maken dat straks iedereen in Waddinxveen blij is, als de warmtetransitie achter de rug is, ook de mensen voor wie het geen hobby is. Dat is het voor Erik wel, want die heeft energietechniek gestudeerd en weet waar de problemen kunnen zitten. Michiel vindt zo’n deskundig en kritisch lid in de koplopersgroep heel fijn.

Hoe pakt de gemeente Waddinxveen het aan?

Cédric vertelt hoe het proces naar een TVW er in de gemeente Waddinxveen uit ziet. We zitten nu aan het einde van de inventarisatie fase. We weten wat de warmtevraag, de warmtedichtheid is en welke warmtebronnen er zijn in de gemeente Waddinxveen. De volgende stap is het koppelen van het warmteaanbod aan de warmtevraag. Daarna gaan we naar het transitiepad: waar gaan we beginnen?

Het streven is dat de concept TVW in maart/april volgend jaar gereed zal zijn en komt er een 2e informatieavond. Het streven is om de definitieve visie in juli 2021 gereed te hebben.

Behalve twee informatieavonden wordt er nauw samengewerkt met een Kernteam en een Koplopersgroep met betrokken bewoners. Hun rol is kritisch meedenken en kennis aandragen in elke fase van het proces. In elke fase wordt met hen een ‘discussietafel’ georganiseerd. Er zijn nog plaatsen vrij. Dus u kunt zich hiervoor aanmelden door een mail te sturen naar: duurzaamheid@waddinxveen.nl

Tenslotte worden de bewoners en ondernemers van Waddinxveen op de hoogte gehouden van de ontwikkeling van de TVW via onder andere de websites van de gemeente en de wijkplatforms, Facebook en Twitter, Hart van Holland en de digitale Nieuwsbrief Duurzaamheid. Voor deze Nieuwsbrief kunt u zich aanmelden door een e-mail naar duurzaamheid@waddinxveen.nl te sturen.

Wat zijn de belangrijkste uitgangspunten?

Via Mentimeter worden de deelnemers gevraagd wat zij het belangrijkst vinden.

  • Bij ‘betaalbaarheid’ antwoordt de meerderheid, van de deelnemers aan de informatieavond, dat in het begin de maandlasten hoger mogen zijn, als het in de toekomst maar voordeliger wordt;
  • ‘Comfort’ vindt de meerderheid, van de deelnemers van de informatieavond, zeer belangrijk. Niemand vindt het onbelangrijk;
  • Bij ‘collectief (en ontzorgd worden) of individueel (en zelf doen)’ ontstaat een evenwichtig beeld;
  • Bij ‘het goede tempo’ is het beeld verdeeld. Veel mensen zeggen: ‘We hoeven geen koploper te zijn; laten we nog maar even met aardgas doorgaan.’ Maar ook veel mensen zeggen: ‘We kunnen niet wachten, op tijd beginnen is belangrijk en we kunnen beter nu beginnen, nu er nog subsidies beschikbaar zijn.’

Daarna worden de deelnemers gevraagd om een eerste serie uitgangspunten te beoordelen, van ‘betaalbaarheid’ tot ‘beperken overlast’.

  • Betaalbaarheid staat op 1. Daarna volgen comfort en keuzevrijheid. Dat ‘rekening houden met de behoeften van de bedrijven’ laag scoort, zal te maken hebben met het geringe aantal ondernemers in de zaal.

Daarop volgt een tweede serie uitgangspunten om te beoordelen, van ‘beginnen met besparen en isoleren’ tot ‘benutten koppelkansen’. Hier is de variatie in scores veel geringer. Alles wordt ongeveer even belangrijk gevonden.

Tot slot worden de deelnemers gevraagd een top 3 samen te stellen uit alle uitgangspunten. Opnieuw scoort ‘betaalbaarheid’ het allerhoogst. Daarna komt ‘comfort’. Daarna staan ‘keuzevrijheid’ en ‘een transparant besluitvormingsproces’ op een gelijke derde plaats.

Michiel beklemtoont nog een keer dat we op zoek gaan naar de goedkoopste oplossing voor elke buurt. Op dit moment is aardgas nog erg goedkoop. Daarom zijn er nu subsidies voor aardgasvrije alternatieven. De gemeente zal geen oplossing kiezen die niet door bewoners wordt gedragen, want dan komen de maatregelen niet tot uitvoering. Eigenaren nemen zelf de beslissing om wel of niet over te stappen. En de woningcorporatie heeft 70% instemming van de huurders nodig.

Hoe ziet het vervolg eruit?

Cédric bedankt de aanwezigen voor hun tijd en voor ieders waardevolle input. Wie nog vragen heeft, opmerkingen of suggesties, zet ze in Mentimeter. Dan zullen we daar schriftelijk op reageren. Dat zal met alle gestelde vragen gebeuren, ook de vragen waar we nog niet aan toe gekomen zijn. Binnen twee weken kan iedereen de schriftelijke reactie op vragen en opmerkingen/suggesties tegemoet zien.

Cédric vertelt dat we nog voor de zomer aan de slag gaan met de koplopersgroep om te verkennen welke warmtealternatieven voor welke buurten geschikt lijken. Ook gaan we dan nadenken over selectiecriteria voor de startbuurten. In het najaar zullen we voorlopige keuzes maken voor warmtealternatieven en startbuurten. In maart/april volgend jaar zal er opnieuw een gemeentebrede informatieavond zijn over de concept TVW die er dan ligt.

Afsluiting

Wethouder Gezina Atzema blikt terug op een geslaagde bijeenkomst. Zij is blij met de enthousiaste en kritische vragen. Het is duidelijk dat hier een groep betrokken inwoners aanwezig is. Zij roept belangstellenden die nog niet in Kernteam of Koplopersgroep zitten, zich daarvoor aan te melden. De wethouder vond de beoordeling en prioritering van de uitgangspunten het spannendst. Opvallend vindt zij dat de keuze voor een collectieve of individuele oplossing een gelijk beeld geeft, evenals het tempo. Er moeten geen overhaaste beslissingen genomen worden. En het is overduidelijk dat betaalbaarheid en comfort voor de aanwezigen het allerbelangrijkste is. De aanwezigen zijn misschien geen volledig representatieve afspiegeling van de Waddinxveense bevolking, maar hun reacties geven een mooie indicatie.

De wethouder hoopt dat de avond aan de verwachtingen heeft voldaan. Ze bedankt iedereen voor de waardevolle bijdragen en zij wenst iedereen een goede avond verder.

Meest gestelde vragen

Op deze pagina vindt u antwoorden op de meest gestelde vragen.